Historia z COBI. Bohaterowie Września '39 - poznaj historię polskich maszyn, które zmieniły bieg pierwszych dni wojny

Kiedy 1 września 1939 roku o godzinie 4:45 niemiecki pancernik "Schleswig-Holstein" otworzył ogień na Westerplatte, niebo nad polską wypełniło się niemiecki samolotami, a granice przekroczyły tysiące żołnierzy Wehrmachtu, rozpoczął się jeden z najdramatyczniejszych rozdziałów w historii naszego kraju.

Kampania wrześniowa, czyli obrona polskiego państwa przed niemieckim napastnikiem to opowieść o heroizmie, niezłomności i walce z przeważającymi siłami wroga. Walce ludzi wspieranej maszynami, które do dziś budzą coś więcej niż tylko historyczną ciekawość. Dlatego w kolejnej odsłonie cyklu "Historia z COBI", przyglądamy się stalowym i skrzydlatym „bohaterom”, którzy we wrześniu 1939 roku broniły polskiego nieba i ziemi, i pokazujemy, jak dziś złożyć je z klocków, aby uczyć się i dzieci historii nie tylko z kart książek, ale w inny, kreatywny sposób!

Czołg lekki 7TP, czyli polska odpowiedź pancerna na wyzwania kampanii wrześniowej

Czołg lekki 7TP był najwartościowszym pojazdem pancernym Wojska Polskiego we wrześniu 1939 roku. Co prawda powstał na bazie brytyjskiego Vickers’a, ale polska myśl techniczna poszła dalej i zastosowano w nim silnik wysokoprężny, co czyniło 7TP jednym z pierwszych na świecie seryjnych czołgów z napędem diesla. Ponadto jego główne uzbrojenie, czyli doskonała armata Bofors wz. 37 kal. 37 mm oraz karabin maszynowy wz. 30 kal. 7,92 mm, skutecznie radziło sobie z pancerzami niemieckich czołgów Panzer I i Panzer II.

Mimo ograniczonej liczby egzemplarzy i rozproszenia batalionów, potrafił zaskoczyć wroga. 7TP zasłynął szczególnie w działaniach 2. Batalionu pod Piotrkowem Trybunalskim, gdzie w dniach 4–5 września zniszczył kilkanaście wozów bojowych niemieckiej 1. i 4. Dywizji Pancernej oraz inny sprzęt wroga.

Warto wspomnieć, że w Polsce nie zachował się żaden kompletny oryginał opisywanego czołgu. W Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie można oglądać jedynie fragmenty wieży i kadłuba. Dopiero pasjonaci z Fundacji Wojskowości Polskiej w Bielsku-Białej zrekonstruowali pełnowymiarowy 7TP, który w 2017 roku zakupiło Muzeum.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe względy, klockowy model Light Tank 7TP z oferty COBI jest więc wyjątkowym okazem. Model w skali 1:28 powstały przy współpracy z Muzeum Wojska Polskiego na Warszawskiej Cytadeli, z figurką generała Stanisława Maczka w komplecie, wiernie odwzorowuje jednowieżową wersję maszyny z 1939 roku, posiadając działającą trakcję gąsienicową i ruchomą wieżę z armatą. To pozycja niemal obowiązkowa dla każdego fana polskiej broni pancernej, zwłaszcza z okresu kampanii wrześniowej!

7TP kontra Panzer I, a więc starcie dwóch „filozofii myślenia” o wojnie i technologii wojskowej

Zanim na froncie pojawiły się wersje z armatą Boforsa, z taśm produkcyjnych zjeżdżały czołgi 7TP w wersji dwuwieżowej. Uzbrojone w dwa karabiny maszynowe, miały za zadanie wspierać piechotę i zwalczać „żywą siłę” wroga. Choć w 1939 roku ustępowały już siłą ognia swoim jednowieżowym braciom, nadal brały aktywny udział w walkach, często ścierając się bezpośrednio z niemieckimi czołgami lekkimi, do których najczęściej należał Panzer I.

Na pierwszy rzut oka obie maszyny należały do tej samej klasy lekkich czołgów wsparcia piechoty. Pod pancerzem kryły się jednak dwie różne „filozofie wojny” oraz technologie wojskowe. Dla tych, którzy chcą zestawić obie legendy Września’39 na jednej półce, COBI przygotowało limitowany zestaw Panzer I vs 7TP DW (September 1939), czyli dwa szczegółowe modele czołgów z wyjmowanymi silnikami i trzema figurkami. Co istotne, niniejszy zestaw jest dostępny wyłącznie w ograniczonej (limitowanej) liczbie egzemplarzy, które po wyczerpaniu nakładu nie wrócą już do oferty w tej formie. Jest to więc unikalna okazja, by z klocków zbudować historyczne starcie dwóch lekkich maszyn z początku wojny!

Zwinność i szybkość na gąsienicach – TK-3 na pierwszej linii frontu

Kiedy mowa o polskich wojskach pancernych we wrześniu 1939 roku, nie można zapomnieć o jeszcze jednych maszynach – tzw. „tankietkach”. Lekkie czołgi TK-3 budowane na licencji brytyjskiej konstrukcji Carden-Loyd, to jedne z pierwszych polskich pojazdów pancernych. Niewielka, bez obrotowej wieży, ale zwrotna i zdolna poruszać się tam, gdzie cięższy sprzęt nie miał szans, to główne cechy „tankietki”. Niniejszy czołg rozwijał do 40 km/h, a jego 2,5-milimetrowy pancerz chronił przed bronią strzelecką, choć nie stawiał oporu artylerii przeciwpancernej. Takie „usposobienie” sprawiało, że we wrześniu 1939 roku TK-3 wspierał piechotę i wykonywał zadania rozpoznawcze, a po klęsce kampanii wrześniowej część zdobycznych egzemplarzy trafiła w ręce Niemców i Węgrów, którzy używali ich aż do końca wojny.

Ten „mały bohater” polskiego Września ‘39 również doczekał się swojej klockowej wersji. Model Tankietki TK-3 od COBI, wydany w skali 1:28, idealnie oddaje charakterystyczny, kanciasty kształt oryginału. Dzięki dbałości o detale i nadrukom zastępującym naklejki, to doskonały element kolekcji historycznej, który świetnie komponuje się z czołgiem 7TP.

"Skrzydła września" - PZL P.11c w obronie polskiego nieba

Oczywiście walka o Polskę toczyła się nie tylko na ziemi, ale i w powietrzu, a symbolem obrony polskiego nieba stał się myśliwiec PZL P.11c, pieszczotliwie nazywany „Jedenastką”.

Kiedy wybuchała wojna, maszyna ta pod względem prędkości ustępowała już nowoczesnym niemieckim Messerschmittom, jednak polscy piloci nadrabiali to niezwykłymi umiejętnościami i potężnym atutem samej maszyny - niesamowitą zwrotnością i ciasnym promieniem skrętu, na który pozwalał charakterystyczny „płat Puławskiego” (skrzydło w kształcie litery M). Warto wspomnieć, że to właśnie na P.11c płk Władysław Gnyś odniósł pierwsze alianckie zwycięstwo powietrzne w II wojnie światowej.

Aby uczcić pamięć o polskich asach przestworzy, w COBI zaprojektowaliśmy klockowy model PZL P.11c w skali 1:32, który oddaje piękno lotniczej konstrukcji, zachowując oczywiście unikalny kształt skrzydeł. Ruchome śmigło i lotki, uzbrojenie, które można zmontować w wersji z dwoma lub czterema karabinami maszynowymi, historyczne malowanie – numer 4 i godło jaskółki 114. Eskadry Myśliwskiej IV/1 Dywizjonu Myśliwskiego 1 Pułku Lotniczego z dołączoną figurką polskiego pilota oraz podstawką ekspozycyjną, to cechy, które z pewnością doceni każdy pasjonat.

PZL.23 Karaś, czyli bombowiec kampanii wrześniowej

Warto wiedzieć, że bohaterstwo polskiego lotnictwa to nie tylko myśliwce. Ogromny ciężar walk w pierwszych dniach września spoczął na załogach lekkich bombowców i samolotów rozpoznawczych - PZL.23 Karaś. To właśnie te maszyny wykonały pierwsze loty bombowe na terytorium Niemiec (bombardując fabrykę w Oławie). „Karasie” z ogromnym poświęceniem atakowały nacierające niemieckie kolumny pancerne. Niestety bez osłony własnych myśliwców ponosiły drastyczne straty, jednak ich skuteczność w spowalnianiu wroga była nieoceniona.

Historię tych pięknych, choć tragicznych w swoich losach maszyn można zachować, budując model PZL.23 Karaś od COBI. Klockowy bombowiec w skali 1:32 wyposażony jest w obrotowe śmigło, ruchome lotki i zupełnie nowy klocek w kształcie charakterystycznej osłony kokpitu, w którym mieszczą się aż trzy figurki pilotów. Ponadto samolot posiada nadrukowane historyczne oznaczenia, które znajdują się również na spodniej stronie skrzydeł. Jednym słowem jest to piękny hołd dla załóg, które nie zawahały się wylecieć na misje pozornie niemożliwe do wykonania.

Zbuduj historię, by przetrwała pamięć…

Maszyny Września '39 to coś więcej niż tylko stal, duraluminium i nity. To świadkowie najwyższego poświęcenia i opowieść o odwadze wobec przeważającej siły przeciwnika. Właśnie tę historię COBI stara się oddać w detalach swoich zestawów. Niezależnie od tego czy zbudujesz samotny 7TP, skonfrontujesz go z Panzerem I, czy dodasz do kolekcji zwrotną „Jedenastkę” i „Karasia” broniącego polskiego nieba… każdy model to kawałek historii na Twojej półce. A łącząc je wszystkie, zbudujesz prawdziwą, klockową diaromę pierwszych dni II wojny światowej.

FAQ

Czy zestawy COBI poświęcone kampanii wrześniowej nadają się do budowy wspólnej diaromy?

Tak, wszystkie modele pochodzą z Kolekcji Historycznej i mają spójne skale (1:28 dla pojazdów pancernych oraz 1:32 dla samolotów), dzięki czemu świetnie komponują się razem.

Czym różniła się jednowieżowa wersja 7TP od wariantu dwuwieżowego (DW)?

Wersja DW, uzbrojona w dwa karabiny maszynowe, była wcześniejszą konstrukcją. Późniejszy model jednowieżowy otrzymał działo Bofors wz. 37 kal. 37 mm, co znacząco zwiększyło jego siłę ognia.

Czy zestaw Panzer I vs 7TP DW będzie dostępny w ofercie na stałe?

Nie, jest to edycja limitowana, dostępna tylko w ograniczonej liczbie egzemplarzy. Oznacza to, że po wyczerpaniu nakładu oba modele nie wrócą już do sprzedaży w przedstawionej formie.

Źródła:

1. Informacje i specyfikacje techniczne produktów ze strony cobi.pl.
2. Przystanek Historia (IPN) – materiały o kampanii wrześniowej 1939 roku, https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/wrzesien-1939/94919,Wrzesien-1939-roku.html
3. Jońca A., Szubański R., Tarczyński J., Wrzesień 1939 pojazdy Wojska Polskiego, Wydawnictwo Komunikacji i Łączności, Warszawa 1990.
4. Cynk J. B., Polskie lotnictwo myśliwskie w boju wrześniowym, AJ-Press, Gdańsk 2000.
5. Magnuski J., Czołg lekki 7TP, Wydawnictwo Militaria, Warszawa 1996.